Piotr Gontarczyk „Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944”

Dr Piotr Gontarczyk to młody historyk związany z Instytutem Pamięci Narodowej, absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, autor licznych publikacji prasowych. Szerszej publiczności dał się poznać jako współautor (wspólnie ze Sławomirem Centkiewiczem)kontrowersyjnej próby biografii lidera Solidarności „SB a Wałęsa”).
Praca jest próbą monografii Polskiej Partii Robotniczej (a także Gwardii Ludowej-Armii Ludowej), jednak badając interesujący nas okres, autor nie ucieka od przyczyn. Liczne wątki dotyczą takich organizacji jak Związek Patriotów Polskich, Komunistyczna Partia Polski czy polskich członków WKP(b).
Z pracy Gontarczyka wyłania się obraz PPR zgoła inny, niż przekazywany przez lata socjalizmu realnego. Autor powołując się na solidne źródła przeprowadza druzgocącą krytykę członków organizacji. Działalność przedwojenna przyszłych PPR-owców jest pełna zdrady, nielojalności wobec struktur Państwa Polskiego – ich jedyną ojczyznę stanowi Związek Radziecki. Dzieje się tak z tej przyczyny, że to ZSRR zapewnił im wszystko – z robotników, którzy z reguły mieli ukończone kilka klas szkoły podstawowej, uczynił dobrze opłacanych, etatowych działaczy partyjnych. Również mitologizowane w PRL-u Brygady, biorące udział w hiszpańskiej wojnie domowej, zdaniem Gontarczyka składały się z nizin społecznych, często byłych przestępców. Członków PPR-u cechowało bezgraniczne podporządkowanie wytycznym Stalina, fanatyzm ideologiczny, porywczość i specyficzny język, który śmiało można nazwać nowomową. W okresie wojny organizacja nigdy nie zdobyła masowego poparcia. Przytaczane przez autora świadectwa miejscowej ludności nie pozostawiają złudzeń – np. dla chłopi na Lubelszczyźnie ciężko musieli prosić o pomoc Granatową Policję, aby ochronić się przez GL-AL. Żołnierze partyzantki GL-AL mają na swoim koncie liczne gwałty, morderstwa, rabunki.